Franco Grech osa

 

Riflessjonijiet u artikli miktuba minn P. Franco Grech osa

 


 

Ħadd il-Palm

Isaija 50:4-7; Salm 21; Filippin 2:6-11; San Luqa 22:14-23:56

Aqra: Meta waslu fil-post jgħidulu l-Qorriegħa, sallbuhom hemm, lilu u lill-ħatja, wieħed fuq il-lemin tiegħu u l-ieħor fuq ix-xellug....Imbagħad Ġesu’ għajjat għajta kbira u qal: “Missier, f’idejk jien nerħi ruħi”. U kif qal hekk, ħarġet ruħu.

Riflessjoni: Nhar Ħadd il-Palm tibda l-Ġimgħa Mqaddsa. Għaliex Ġesu’ kellu jmut? X’iġifieri li huwa ssagrifika ħajtu għalina? Minn liema jasar ħelisna meta ħalla lilu nnifsu f’idejn dawk li sallbuh fuq is-salib? Ir-raġuni għal din il-mibegħda li kellhom għalih dawk li salbuh kienet għax Huwa kien jidher bħala d-dawl tad-dinja. Ir-raġġi ta’ dan id-dawl tiegħu li daħlu fid-dlam tad-dinja kienu qawwija. Dawn huma raġġi li nifdu l-qalb ta’ nies sempliċi, u imlewhom bil-ferħ u t-tama, imma dejqu nies oħra. Ġesu’ ppropona wiċċ ġdid ta’ Alla. Mhux iktar Alla li jaqta s-sentenzi, imma Alla li jsalva lil kull persuna. Huwa ppropona wiċċ ġdid tal-bniedem, billi qaleb il-valuri ta’ din id-dinja: għalih il-bniedem kbir mhuwiex dak li jirbaħ u jiddomina, imma dak li jservi lill-ħutu l-bnedmin. Ippropona reliġjon ġdida. Mhux iktar reliġjon ta’ riti, imma reliġjon “fl-ispirtu u l-verita’”. Ippropona soċjeta’ ġdida fejn l-ewwel jiġu il-foqra, id-dgħajfa u l-emarġinati. Ġesu’ ma fittix li jmut fuq is-salib, imma biex jevita din il-mewt ħarxa, kien ikollu jirrinunzja dawn il-proposti kollha, kien ikollu jgħalaq ħalqu, jadatta ruħu mal-mentalita’ ta’ żmienu, iċedi għar-rebħa tal-ħażen, u jabbanduna għal dejjem il-bnedmin f’idejn il-“prinċep ta’ din id-dinja”. Kieku għamel hekk, kien ikun falla fil-missjoni tiegħu. Matul din il-Ġimgħa Mqaddsa m’aħniex mistiednin li noqogħdu nitnikktu għall-mewt ta’ Ġesu’, imma li niċċelebraw il-ħelsien li ġabilna bl-għotja ta’ ħajtu lilna.

Itlob: O Alla ta’ dejjem li tista’ kollox, int lilna l-bnedmin tajtna eżempju ta’ umilta’ meta ridt li s-Salvatur tagħna jsir bniedem bħalna u jieħu l-mewt tas-salib; fil-ħniena tiegħek, agħtina li s-sabar tiegħu jkun ta’ tagħlim għalina u li jistħoqqilna nissieħbu miegħu fil-qawmien għall-ħajja

Agħmel: Matul din il-ġimgħa mqaddsa ħa nirriflettu u nistaqsu lilna nfusna: “Huwa jien li qed nopponi is-Saltna tiegħek Mulej? Huwa jien li mhux qed naċċetta il-wiċċ ġdid ta’ Alla, ir-reliġjon il-ġdida, il-wiċċ ġdid tal-bniedem, u s-soċjeta’ l-ġdida li pproponejt int?”

 


Il-Ħames Ħadd tar-Randan Sena C

Isaija 43:16-21; Salm 125; Filippin 3:8-14; San Ġwann 8:1-11

Aqra’: F’dak iż-żmien, Ġesù telaq lejn l-Għolja taż-Żebbuġ. Imma l-għada qabel is-sebħ raġa’ mar fit-tempju, u l-poplu kollu ġie ħdejh, u hu qagħad bilqiegħda jgħallimhom. Imbagħad il-kittieba u l-Fariżej ħadulu quddiemu waħda mara li kienet inqabdet fl-adulterju. Huma qegħduha fin-nofs u qalulu: “Mgħallem, din il-mara nqabdet fil-fatt fl-adulterju. Issa fil-Liġi tagħna Mosè ordnalna biex nisa bħal dawn inħaġġruhom. Int, imma, xi tgħid?”. Dan qaluhulu biex iġarrbuh, ħalli jkollhom fuqiex jixluh. Imma Ġesù tbaxxa lejn l-art u beda jikteb b’sebgħu fit-trab. Billi dawk baqgħu jistaqsuh, qam dritt u qalilhom: “Min fostkom hu bla dnub jitfgħalha hu l-ewwel ġebla”. U raġa’ tbaxxa jikteb fit-trab. Kif semgħuh jgħid dan, qabdu u telqu wieħed wara l-ieħor, ibda mix-xjuħ. Ġesù baqa’ waħdu mal-mara, wieqfa fin-nofs. Qam dritt u qalilha: “Dawk fejnhom, mara? Ħadd minnhom ma kkundannak?”. “Ħadd, Sinjur”, qaltlu. “Mela anqas jien ma nikkundannak”, qalilha Ġesù. “Mur, u mil-lum ’il quddiem tidnibx iżjed”.

Riflessjoni: Illum is-silta tal-vanġelu qed tiftħilna għajnejna biex noqogħdu attenti li ma mmorrux biex ngħattu n-nuqassijiet u d-dnubiet tagħna, niffukaw fuq d-dnubiet ta’ ħaddieħor. Hekk jagħmlu grupp ta’ fariżej u għalliema tal-liġi li jġibu mara quddiem Ġesu’ u l-folla, jiddikkjaraw li hi nqabdet fl-adulterju u jgħidu li l-kastig li titilob il-Liġi ta’ Mose kien li din tkun imħaġġra għall-mewt. Aħna wkoll ġili nkunu moħħna f’xulxin..nitkazaw, nakkużaw. Insibuha diffiċli nħennu, niskużaw naħfruha ‘l xi ħadd. Pronti wisq biex nippuntaw subgħajna, nattribwixxu ntenzjonijiet ħżiena, nikkritikaw u nikkundannaw. Forsi ma nitfgħux ġebel lejn dak li f’għajnena hu ħażin, imma ninfamaw, niżolaw, ngħidu kliem iebes, ngħidu kontra dak li jkun. Saħansitra nippruvaw niġbdu lill-Mulej magħna fil-kundanni tagħna lejn min f’għajnejna huwa ħażin: “Issa, inti xi tgħid?”  Il-Mulej iffakarna li lkoll noqogħdu fi djar tal-ħġieġ, ilkoll mnissla fid-dnub, ilkoll inklinati għall-iżball. Ħadd minna ma jista jitfa’ ġebel jew kundanni lil ħadd. Ħadd mhu perfett. Ħadd mhu qaddis. Ħadd mhu bla dnub. F’dawn is-sentejn ta’pandemija drajna bil-maskra. Jalla ma nkunux qegħdin nilbsu maskra li turi dak li m’aħniex meta nippruvaw nilagħbuha ta’ qaddisin. Hemm xi ħadd li jara wiċċna minn fuq il-maskra. Quddiemu ma ninħbewx:  “Min fostkom hu bla dnub jitfgħalha hu l-ewwel ġebla”. 

Itlob: Nitolbu biex aħna nagħrfu li l-akbar dnub tagħna huwa meta nippretendu li aħna aħjar mill-oħrajn. 

Agħmel: “Ejjew nieħdu bis-serjeta’l-fatt li aħna nsara, u nħabirku biex ngħixu bil-fidi, għax hekk biss l-Evanġelju jista’ jmiss il-qalb tal-persun u jiftaħha biex tilqa’ l-grazzja tal-imħabba, biex tilqa’ din il-ħniena kbira ta’ Alla li tilqa’ lil kulħadd” (Papa Franġisku, 30 ta’ Jannar 2016)


Ir-Raba’ Ħadd tar-Randan Sena C

Ġożwe’ 5,9a,10-12; Salm 33; 2 Kor 5,17-21; Luqa 15,1-3,11-32

Aqra: Mela ibnu l-kbir kien fl-għalqa. Huwa u rieġa’ lura, kif wasal qrib id-dar sama’ daqq u żfin. Sejjaħ wieħed mill-qaddejja u staqsieh dak x’kien. Dak qallu: ‘Hawn ħuk u missierek qatillu l-għoġol l-imsemmen, għax raġa’ kisbu qawwi u sħiħ’. Hu inkorla, u ma riedx jidħol ġewwa, iżda missieru ħareġ jitolbu jidħol. Iżda hu qal lil missieru: ‘Ara, ili dawn is-snin kollha naqdik, kelmtek ma ksirthielek qatt, u kieku qatt tajtni gidi lili biex nagħmel ikla u nifraħ ma’ ħbiebi! Imbagħad jiġi dan ibnek, li belagħlek ġidek man-nisa żienja, u lilu toqtollu l-għoġol l-imsemmen’. Qallu missieru: ‘Ibni, inti dejjem miegħi, u kulma hu tiegħi huwa tiegħek. Imma kien meħtieġ li nagħmlu festa u nifirħu, għax dan ħuk kien mejjet u raġa’ qam, kien mitluf u nstab!’”.

Riflessjoni: Min jaħseb li hu “tajjeb” iktar minn ħaddieħor jorbot idejn Alla. Il-kburi jorbot idejn Alla u ma jħalliħx iħenn għalih. Alla jaħdem ma’ l-umli. Imma llum anke jekk taħseb li inti “tajjeb” iktar minn ħaddieħor, qed tasallek l-Aħbar it-Tajba. Anke jekk għandek il-mentalita’ li jekk tagħmel it-tajjeb tieħu l-premju u jekk tagħmel il-ħażin trid tieħu l-kastig, qed tasallek l-Aħbar it-Tajba. Bħalek kien jaħsibha l-Iben il-kbir tal-parabbola.  Imma dan mhux il-mod kif jaħsibha Alla. Imma llum qed tara kif il-Missier Alla huwa ħanin miegħek ukoll, u ser joħroġ Hu jiltaqa miegħek. U minkejja li inti ħa tgħidlu li Huwa nġust meta jitratta lil- “ħażin” bħal ma jitratta lilek, Hu ser jgħidlek dak il-kliem tant sabieħ: “Ibni inti dejjem miegħi u li huwa tiegħi huwa tiegħek. Imma kien meħtieġ li nagħmlu festa u nifirħu, għax dan ħuk kien mejjet u reġa’ qam, kien mitluf u nstab”. Ma nafux it-tifel il-kbir x’għamel...daħalx għal festa jew le. Imma inti li taħseb li inti “tajjeb”, aktar mill-oħrajn, inti x’ser tagħmel? Ħa tibqa tgħir, tirrabbja, tippretendi jew ħa tifrah li wieħed minn ħutek ġie lura għand il-Missier?

Itlob: Ħarsu lejh u jiddi bil-ferħ wiċċkom, u ma jkollkomx għax tistħu. Dan il-fqajjar sejjaħ u l-Mulej semgħu, u mid-dwejjaq tiegħu kollha ħelsu. (Salm 33)

Agħmel: Hi x’inhi s-sitwazzjoni li tinsab fiha: jekk inti l-bogħod minn Alla jew taħseb li inti “tajjeb” aktar minn ħaddieħor...agħmel kuraġġ, qum u mur lura għand Alla il-Missier li jismu Ħniena, ħalli dduq u tara kemm hu tajjeb il-Mulej!


It-Tielet Ħadd tar-Randan Sena C

Eżodu 3:1-8a.13-15; Salm 102; 1 Korintin 10: 1-6.10-12; San Luqa 13:1-9

Aqra’: F’dak iż-żmien, ġew xi wħud għand Ġesù u qalulu b’dawk il-Galilin li Pilatu kien ħallat demmhom mad-demm tal-vittmi tas-sagrifiċċji tagħhom. U Ġesù qabad u qalilhom: “Taħsbu intom li dawn il-Galilin kienu iżjed midinbin mill-Galilin l-oħra biex sofrew dan kollu? Le, ngħidilkom; imma jekk ma tindmux, ilkoll tintilfu bħalhom. Jew dawk it-tmintax-il ruħ li fuqhom waqa’ t-torri ta’ Silwam u qatilhom, taħsbu intom li kienu iżjed ħatja min-nies l-oħra ta’ Ġerusalemm? Le, ngħidilkom; imma jekk ma tindmux, ilkoll tintilfu xorta waħda”. U qalilhom din il-parabbola: “Wieħed kellu siġra tat-tin imħawla fl-għalqa. Mar ifittex il-frott fiha, u ma sabx. Għalhekk qal lil dak li kien jaħdimlu l-għalqa: ‘Ara, ili tliet snin niġi nfittex il-frott f’din is-siġra tat-tin, u qatt ma sibtilha. Mela aqlagħha! Għax għalfejn se tibqa’ tkidd l-art?’. Iżda dak wieġbu: ‘Inti ħalliha, sinjur, għal din is-sena, sa ma nagħżqilha madwarha u nagħtiha d-demel. Id-dieħla għandha mnejn tagħmel il-frott; jekk le, aqlagħha’”.

Riflessjoni: Fil-vanġelu tal-lum Ġesu’ juża żewġ ġrajjiet li ġraw fi żmienu biex bihom jagħmel sejħa għall-konverżjoni. Il-messaġġ tal-parabola tas-siġra tat-tin huwa ċar: mingħand dawk li semgħu il-messaġġ tal-vanġelu, Alla jistenna frott tajjeb. Ma jridtx prattiċi reliġjużi esterni, imma jfittex egħmejjel ta’ mħabba.

San Luqa, l-evanġelista tal-ħniena, idaħħal fil-parabbola sena oħra ta’ stennija, qabel l-intervent definittiv. Huwa jippreżenta lil Alla li huwa paċenzjuż, jittolera d-dgħufija tagħna l-bnedmin, inkluż l-ebusija tar-ras u tal-qalb.

Din l-atitudni madanakollu, m’għandhiex tinfthiem bħala li wieħed għandu jkun indifferenti għall-ħażen. Mhuwiex li naċċettaw it-traskuraġni, l-indifferenza u s-superfiċjalita’. Iż-żmien fil-ħajja huwa wisq prezzjuż biex nistgħu nitilfu mqar mument wieħed. Kif wieħed jara d-dawl ta’ Kristu huwa għandu jaċċettah u jimxi warajh mill-ewwel.

Il-parabbola hija stedina biex nikkunsidraw ir-Randan bħala żmien ta’ grazzja, bħala żmien prezzjuż ġdid li huwa mogħti lis-siġra tat-tin (lil kull persuna) biex tagħti l-frott.

Itlob: Mulej taqlagħnix. Kompli iftaħli għajnejja. Kun iebes miegħi kemm hemm bżonn. Imma żommni fl-għalqa tiegħek.

Agħmel: Ħu deċizjoni serja u urġenti: ikkonverti! Għarbel ħajtek, indem u dur lejn Alla


It-Tieni Ħadd tar-Randan Sena C

Ġenesi 15:5-12.17-18; Salm 26; Filippin 3:17-4:1; San Luqa 9:28b-36

Aqra’: F’dak iż-żmien, Ġesù ħa miegħu lil Pietru, lil Ġwanni u lil Ġakbu, u tala’ fuq il-muntanja biex jitlob. U ġara li huwa u jitlob, id-dehra ta’ wiċċu tbiddlet u l-ilbiesi tiegħu saru ta’ bjuda li tgħammex. U kien hemm żewġt irġiel jitħaddtu miegħu, Mosè u Elija, li dehru fil-glorja, jitħaddtu fuq it-tmiem ta’ ħajtu li kellu jseħħ f’Ġerusalemm. Pietru u sħabu kienu mejtin bin-ngħas, imma baqgħu mqajmin sewwa, u raw il-glorja tiegħu u ż-żewġt irġiel li kienu miegħu. Xħin dawn it-tnejn kienu se jinfirdu minnu, Pietru qal lil Ġesù: “Mgħallem, kemm hu sew li aħna hawn! Ħa ntellgħu tliet tined, waħda għalik, waħda għal Mosè, u waħda għal Elija”. Ma kienx jaf x’inhu jgħid. Waqt li kien qiegħed jgħid dan, ġiet sħaba u għattiethom u huma beżgħu kif daħlu fis-sħaba. U minn ġos-sħaba nstama’ leħen jgħid: “Dan hu Ibni l-maħtur, lilu isimgħu!”. Malli nstama’ l-leħen Ġesù sab ruħu waħdu. Huma żammew is-skiet, u għal dawk il-jiem ma qalu xejn lil ħadd minn dak li kienu raw.

Riflessjoni: Fl-ewwel Ħadd tar-Randan smajna l-ġrajja tat-tentazzjonijiet ta’ Ġesu’ fid-deżert. Dan il-qari ried jippreparana għal dan iż-żmien tar-Randan, billi jfakkarna li jekk irridu ngawdu l-grazzja li jġib miegħu ir-Randan, irridu bl-umilta’ kollha naċċettaw li aħna vulnerabbli. Jekk ma noqogħdux attenti, nistgħu naqgħu għat-tentazzjonijiet li jkollna. Huwa ma Ġesu’ li nistgħu nirbħu t-tentazzjonijiet, u r-Randan iħarriġna biex nerġgħu inkunu ma’ Ġesu’. F’dan it-tieni Ħadd tar-Randan, il-Kelma ta’ Alla qed teħodna mid-deżert fejn iffaċċjajna r-realta’ tagħna, għal mument ta’ talb ma’ Ġesu’ fuq il-muntanja (il-post tal-laqgħa ma’ Alla), fejn Ġesu’ idewwaqna l-glorja, li fiha flimkien miegħu msejħin biex naslu. Mela nafu minn fejn irridu nitilqu u nafu fejn aħna destinati li naslu.

Bilkemm bdejna naħsbu fl-esperjenza tad-deżert li l-Mulej permezz tal-Knisja tiegħu, ma jiġrix isemmilna l-muntanja tas-sebħ, tal-glorja, tar-rebħa. Li ma mmorrux nagħjew, nikkonfondu, naqtgħu qalbna. Il-Mulej qed jerfagħlna qlubna ‘l fuq lejn id-destinazzjoni aħħarija tagħna, lejn is-sbuħija li qed tistenniena, biex ixxennaqna, jinkuraġġina, jagħti sens lit-tbatija  preżenti tagħna.

Itlob: Isma’, Mulej, leħen l-għajta tiegħi, ħenn għalija u weġibni. “Ejja”, għedt f’qalbi, “fittex ’il wiċċu!”. Jien wiċċek infittex, Mulej. La taħbix wiċċek minni, la twarrabx bl-herra l-qaddej tiegħek. Inti l-għajnuna tiegħi, tħallinix u titlaqnix, Alla tas-salvazzjoni tiegħi. Nemmen li għad nara t-tjieba tal-Mulej f’art il-ħajjin. Ittama fil-Mulej, żomm sħiħ u qawwi qalbek, ittama fil-Mulej. (Salm 26)

Agħmel: F’dan ir-Randan, inti forsi qed tgħid: “Kemm nixtieq nitlob iżjed...kemm nixtieq inħobb lil kulħadd..kemm nixtieq inkun qaddis”. Ibda itlob iżjed, ibda ħobb lil kulħadd, ibda kun qaddis billi tisma lil Ġesu’ u tagħmel dak  jgħidlek. “X’ħin instema’ l-leħen Ġesu’ kien jinsab waħdu”...waħdu miegħek biex inti ma tkunx waħdek miexi t-triq ta’ konverżjoni li tixtieq tagħmel matul dan ir-Randan.


L-Ewwel Ħadd Tar-Randan

Dewteronomju 26:4-10; Salm 90; Rumani  10:8-13; San Luqa 4:1-13

Aqra’: F’dak iż-żmien, Ġesù, mimli bl-Ispirtu s-Santu, raġa’ lura mill-Ġordan u l-Ispirtu ħadu fid-deżert. Hemm għal erbgħin jum Ġesù kien imġarrab mix-Xitan. Matul dawk il-jiem ma kiel xejn; u mbagħad, meta għaddew dawk il-jiem, ħadu l-ġuħ. U x-Xitan qallu: “Jekk inti Bin Alla, għid lil din il-ġebla ssir ħobż”. Wieġbu Ġesù: “Hemm miktub: Il-bniedem mhux bil-ħobż biss jgħix”. Imbagħad ix-Xitan ħadu fl-għoli u wrieh is-saltniet tad-dinja kollha f’daqqa. Qallu x-Xitan: “Nagħtik is-setgħa fuq dawn kollha, bil-glorja tagħhom ukoll għax hija ngħatat lili, u jiena nagħtiha lil min irrid. Jekk tinxteħet quddiemi tagħtini qima, kollha tiegħek tkun”. Ġesù wieġbu u qallu: “Hemm miktub: Lill-Mulej, Alla tiegħek, tadura, u lilu biss taqdi”. Imbagħad ix-Xitan ħadu Ġerusalemm, qiegħdu fuq il-quċċata tat-tempju, u qallu: “Jekk inti Bin Alla, inxteħet minn hawn għal isfel. Għax hemm miktub: “Lill-anġli tiegħu jordnalhom biex jieħdu ħsiebek sewwa”, u li: “fuq idejhom jerfgħuk, ħalli ma taħbatx riġlek ma’ xi ġebla”. Wieġeb Ġesù u qallu: “Jingħad: Iġġarrabx lill-Mulej Alla tiegħek”. Imbagħad ix-Xitan, meta temm dan it-tiġrib kollu, telaq minn ħdejh sa ma wasal il-waqt.

Riflessjoni: Ir-rakkont ta’ dawn it-tliet tentazzjonijiet huwa sintesi simboliku tal-ġlieda ta’ Ġesu’ mal-ħażin, ġlieda li huwa kellu f’kull mument ta’ ħajtu. Dawn it-tentazzjonijiet ta’ Ġesu għalkemm jidhru li huma differenti mit-tentazzjonijiet li jkollna aħna, jgħallmuna fuq in-natura tat-tentazzjonijiet tagħna biex aħna nistgħu noqogħdu attenti għalihom:

L-ewwelnett ix-xitan jittantana u jattakka il-punti dgħajfa tagħna. It-tentazzjoni tkun tailor-made għalina.

It-tieninett ix-xitan jittajmja tajjeb il-waqt li għandu jittanta. Filkaż ta’ Ġesu’ huwa kien jaf li dak il-ħin, Ġesu’ ma tantx kien entużjażmat li jobdi lil Missieru, la darba fiżikament kien dgħajjef. L-istess lilna jsibna f’mumenti meta nkunu l-iktar dgħajfa.

Dawn it-tliet tentazzjonijiet juru l-qalba ta’ kull tentazzjoni li jkollna aħna wkoll: ix-xewqa li npoġġu lil Alla fil-ġenb, li nqisuh sekondarju jew skadut, biex nistrieħu biss fuq il-qawwa tagħna, u npoġġu d-dinja f’postha mingħajr Alla. Il-vanġelu tal-lum huwa daħla xierqa għaż-żmien tar-Randan. Jurina kif għandna nġarrbu l-esperjenza ta’ Ġesu’ kontra l-Ħażin. Jurina wkoll kif inġarrbu l-esperjenza ta’ Ġesu’ li rebaħ il-Ħażin. Maqgħudin ma’ Kristu fit-tiġrib tar-Randan, naqsmu ma’ Kristu wkoll ir-rebħa tal-Għid.

Itlob: Għinni, Mulej, ngħix daż-żmien qaddis li ġej f’riflessjoni matura dwar il-ġenerożita’ tiegħek, il-ħtieġa ta’ bidla radikali.

Agħmel:  F’dan iż-żmien tar-Randan ħa nisimgħu b’aktar ħeġġa l-Kelma ta’ Alla, ngħarfu ħtijietna u nindmu minnhom bl-akbar sinċerita’, nagħmlu atti ta’ċaħda u ta’ penitenza, inżidu fit-talb u fil-għaqda ma’ Alla, ngħinu b’aktar ġenerożita’lil kull min jinsab fil-bżonn.

 

 

 

 

 


© 2022 agostinjani.org. All Rights Reserved.