Franco Grech osa

 

Riflessjonijiet u artikli miktuba minn P. Franco Grech osa

 


 

L-Għid: Tifsira ġdida lil dak li għaddejjin minnu

Fid-dinja kollha, fl-għodwa tal-Għid, permezz tal-Mass Media u tas-Social Media, ser titwassal l-Aħbar it-Tajba tal-Qawmien ta’ Kristu mill-imwiet, lil miljuni ta’ nies. Din l-aħbar tal-Għid, din is-sena ser titwassal, kif ilkoll nafu, fi żmien partikulari ħafna, minħabba l-Covid-19. Dawn il-messaġġi ser jaslu lil nies li huma morda, imbeżżgħin, b’qalbhom maqtugħa, f’solitudni, magħluqin f’darhom, nies li għaddejjin minn tbatija u tħassib, minħabba li qed jaraw il-mezzi finanzjarji tagħhom sejrin lura, nies li tilfu x-xogħol jew il-post tagħhom tax-xogħol huwa inċert. Ser tasal lil ħafna nies li jaħdmu fil-qasam tas-saħħa, saċerdoti li jservu fl-isptarijiet, nies li jaħdmu fil-qasam tal-ordni pubblika, ġurnalisti, voluntiera ta’ diversi NGO’s li qed jagħmlu dak kollu li jistgħu f’sitwazzjoni diffiċli. Insomma wasal l-Għid u l-virus għadu magħna! U ma nafux kemm ser idum!

Il-messaġġ tal-Għid lil kulħadd huwa wieħed: Il-mewt u d-dnub ġew mirbuħa! Il-Mulej qam mill-imwiet! Alleluia Alleluia.

Dan huwa messaġġ profond ta’ barka: li kif deher fil-qawmien ta’ Kristu mill-imwiet, l-imħabba ta’ Alla hija ikbar minn kull ħaġa oħra li nistgħu nsibu ruħna fiha, li r-rebħa tal-aħħar hija ċerta. L-aħbar it-tajba tal-Qawmien mill-imwiet ta’ Kristu ma tfissirx li ser jitwarrbu l-vulnerabbiltajiet tagħna fil-ġenb, qisu mhux ser ninkwetaw iktar. Imma issa, bir-rebħa aħħarija tal-imħabba ta’ Alla fuq kull sitwazzjoni li nsibu ruħna fiha, is-sitwazzjonijiet diffiċli tagħna jsiru parti minn storja ikbar ta’ salvazzjoni.

Fis-silta mill-Evanġelju skont San Ġwann, l-enfasi hija fuq il-ftit ħin meta dehru l-ewwel indikazzjonijiet tal-Qawmien. Tliet persuni pprivileġġati jkollhom l-ewwel laqgħa ma’ realtà ta’ ġrajja ta’ sinifikat enormi.

Nibdew b’Marija ta’ Magdala, fl-Evanġelju skont San Ġwann narawha tibki ħdejn il-qabar. Imma fis-silta li naqraw f’Ħadd il-Għid filgħodu, naqraw li qabel, kienet waslet u sabet il-blata mneħħija mill-qabar. Hija, minflok daħlet fil-qabar biex tara x’ġara, marret tiġri għand Xmun Pietru u d-dixxiplu l-maħbub biex tgħidilhom: “Neħħew lill-Mulej Sidi mill-qabar, u ma nafx fejn qegħduh.”

Kienet maħkuma mid-dwejjaq u mill-biża’. Hija kienet semgħet kemm-il darba lil Ġesù jitkellem fuq li kellu jbati, imut, imbagħad iqum mill-imwiet; imma ma kinitx għadha fi stat li setgħet tifhem mill-ewwel il-kobor tal-ġrajja li kienet seħħet. Imma d-dmugħ tagħha juri l-imħabba li kellha; id-dmugħ tagħha kellu valur u tifsira. Billi kellha din l-imħabba għall-Mulej, imħabba li wriet bid-dmugħ li xerrdet, kienet malajr ħa tasal biex tifhem fil-fond dak kollu li kien ġara.

Imbagħad għandna lil Xmun Pietru u d-dixxiplu l-maħbub. Ħafna jistaqsu għaliex l-Evanġelista qagħad jidħol fid-dettall ta’ min wasal l-ewwel ħdejn il-qabar u min daħal l-ewwel fil-qabar. Waħda mit-tifsiriet li tingħata għal dan hija li d-dixxiplu l-maħbub, barra li huwa persuna, jisinifika l-imħabba: hija l-imħabba li tasal l-ewwel. U bl-imħabba li issa ssib postha, Xmun Pietru li jirrappreżenta l-Knisja, jista’ jidħol hu l-ewwel fil-qabar. Dak li kien importanti għal Pietru kien li jara l-evidenza. Imma jibqa’ dejjem il-fatt li d-dixxiplu l-maħbub, dak li l-Evanġelju jgħidilna li Ġesù kien iħobb, iħoss li hemm xi ħaġa ta’ kobor enormi li seħħet u jemmen.

Tliet persuni differenti, tliet reazzjonijiet differenti quddiem l-istess realtà. Illum skont il-lingwa tal-istatistika ngħidu li meta qed nitkellmu fuq tliet persuni, għandna sample rappreżentattiv żgħir wisq. Imma anke dan is-sample żgħir jirrifletti l-modi differenti kif in-nies jirreaġixxu għall-istess aħbar: Il-mewt u d-dnub ġew mirbuħa! Il-Mulej qam mill-imwiet! Alleluia Alleluia!

Ir-realtajiet tal-ħajja huma dawk li huma. L-aħbar glorjuża tal-Qawmien ma twarrabhomx ’l hemm minna. Imma din l-aħbar it-tajba tibqa’ tgħidilna xi ħaġa f’kull sitwazzjoni. Anke fis-sitwazzjoni li qegħdin għaddejjin minnha tal-Covid-19! Huwa fatt minn dejjem, li proprju minn dik il-għodwa tal-Għid, li ġrat ’il fuq minn elfejn sena ilu, joħroġ is-serħan tar-ras tagħna.

Ħadd u xejn ma jista’ jbiddel din ir-realtà tal-Qawmien. Realtà li hija ikbar ħafna minn kull sitwazzjoni personali jew kollettiva li nistgħu nkunu għaddejjin minnha. Hija realtà li tagħti tifsira ġdida lil kull sitwazzjoni umana. Il-mewt u d-dnub intrebħu! Il-Mulej qam mill-imwiet! Alleluia! Alleluia!

 


Ħamis ix-Xirka

Ġesù jaħsel riġlejn l-Appostli (Ġw. 13:1-15)

Qalb ta’ qaddej

Ftit ġrajjiet fil-Evanġelju juru l-karattru u l-imħabba ta’ Ġesù, hekk ċar daqs din il-ġrajja.

Ġesù kien jaf li kollox ġie mogħti lilu. Kien jaf li s-siegħa tal-umiljazzjoni kienet viċin, imma kien jaf ukoll li s-siegħa tiegħu tal-glorja kienet viċin ukoll.  Dan seta’ għamlu kburi, madanakollu minkejja li kien jaf li s-setgħa u l-glorja kienu tiegħu, huwa ħasel saqajn id-dixxipli. Fil-mument meta seta’ kien supperv, kellu l-ikbar umiltà. L-imħabba hija dejjem hekk.

Ġesù kien jaf li ġie mingħand Alla u li kien sejjer lura għand Alla. Seta’ kellu ċerta disprezz lejn il-bnedmin u lejn l-affarijiet tad-dinja. Seta’ ħaseb li issa ma kellux x’jaqsam iktar mad-dinja, għaliex kien fi triqtu lura lejn Alla. Kien proprju f’dan il-ħin li Alla kien l-iktar qrib tiegħu, li Ġesù niżel l-iktar fil-baxx biex jaqdi lill-oħrajn. Li taħsel saqajn il-mistednin kien xogħol tal-ilsir. Il-ħaġa sabiħa dwar dan kollu hija li l-viċinanza għal Alla, iktar milli firditu mill-bnedmin, ġabitu qribhom iktar minn qatt qabel. Hija verità li m’hemm ħadd li hu l-iktar qrib tal-proxxmu tiegħu minn dak li hu viċin ta’ Alla.

Ġesù kien jaf li ser ikun ittradut. Din il-ħaġa setgħet nisslet fih sentiment ta’ mibegħda; imma minflok ġagħlet il-qalbu tferra’ mħabba ikbar mis-soltu. Il-ħaġa tal-għaġeb hija li iktar ma l-bnedmin jweġġgħuh, iktar Ġesù kien iħobbhom. Hekk għadu jagħmel sal-lum.

“Xi nrodd lill-Mulej għall-ġid kollu li għamel miegħi?” (Salm 116:12)

 


Ħadd il-Palm

Id-daħla ta’ Ġesù f’Ġerusalemm (Mt. 21:1-11)

Dan min hu?

Nibdew il-Ġimgħa Mqaddsa bid-dħul trijonfali ta’ Ġesù f’Ġerusalemm.

Din il-ġrajja turi tliet affarijiet dwar Ġesù:

  1. Ġrajja li turi kuraġġ. Ġesù kien jaf tajjeb li kien dieħel f’Belt ostili. Kienu kemm kienu entużjasti l-folol, l-awtoritajiet kienu jobogħduh u kienu ħalfu li jeħilsu minnu. Ġesù daħal Ġerusalemm u poġġa lilu nnifsu fiċ-ċentru tal-attenzjoni.
  2. Ġrajja li turi Hu min kien jgħid li hu: Il-Messija ta’ Alla, il-Midluk ta’ Alla. Kieku Ġesù kkuntenta ruħu li jsostni li hu profeta, probabbilment ma kienx imut. Imma ma kienx sodisfatt jekk mhux bl-ogħla post. Il-poplu kellu jilqgħu bħala sultan, jew ma jilqgħu xejn.
  3. Ġrajja li turi x’sejħa ried jagħmel. Huwa ma riedx li jkun sultan fuq tron; imma sultan tal-qlub. Daħal Ġerusalemm riekeb felu ta’ ħmara. Fid-dinja tagħna tal-Punent, il-ħmar huwa annimal disprezzat; imma fil-Lvant Nofsani, il-ħmar huwa meqjus bħala annimal nobbli. Kemm-il darba s-slaten kienu jirkbu fuq ħmar; imma meta kienu jagħmlu dan, kien ikun sinjal li ġew bil-paċi. Kienu jirkbu ż-żwiemel fil-gwerra. Mela meta Ġesù rikeb fuq ħmar, huwa ried juri li kien sultan ta’ paċi. Kien qed juri li kien sultan li jġib il-paċi... li ma ġiex biex jeqred imma biex iħobb; ma ġiex biex jikkundanna imma biex jgħin; ma ġiex bil-qawwa tal-armi imma bil-qawwa tal-imħabba.

Kienet l-aħħar stedina ta’ Ġesù lill-bnedmin biex jiftħu mhux il-palazzi, imma qalbhom għalih.

 


Il-Ħames Ħadd tar-Randan sena A - Il-ġrajja tal-qawmien ta’ Lażżru (Ġw 11, 1-45)

Ġuf, mhux iktar qabar

Ġesu’ igħid lil Martha: “Kull min igħix u jemmen fija, dan ma jmut qatt” (v. 26). Biex nispjegaw dan irridu nqabblu l-ħajja tal-bniedem f’din id-dinja, mal-ħajja tiegħu.

L-eżistenza tagħna hija kkareterizzata minn ħruġ u dħul..noħorġu minn imkien u nidħlu fil-ġuf ta’ l-omm. Meta t-tqala ta’ l-omm tispiċċa, aħna noħorġu biex nidħlu f’din id-dinja karatterizzata minn ħafna sinjali ta’ mewt. Solitudni, abbandun, firda, tradiment, injoranza, mard u tbatija huma forom ta’ mewt. Il-ħajja tagħna qatt mhi kompleta. Hija dejjem suġġetta għall-limitazzjonijiet. Dan ma jistax ikun id-destin aħħari tagħna. Biex ngħixu ħajjitna b’mod sħiħ u mingħajr mewt, hemm bżonn li noħorġu minnha.

Ħa nissoponu li fil-ġuf ta’ l-omm hemm tewmin. Huma jistgħu jaraw, jifhmu, jikkomunikaw bejniethom waqt id-disa xhur tat-tqala. Jafu biss id-dinja żgħira tagħhom, u ma jistgħux jimmaġinaw x’hemm barra il-ġuf. Wara disa’ xhur, it-tewmin jitwieldu wieħed wara l-ieħor. U dak minnhom li jitwieled ftit sekondi wara l-ieħor u jibqa’, anke jekk għal ftit ħin, fil-ġuf ta’ l-omm, jibda' jaħseb : “Ħija miet. Mhuwiex hawn iktar” u jibki. Imma ħuħ mhux mejjet. Kull ma għamel huwa li ħalla ħajja qasira limitata u daħal f’forma ta’ ħajja oħra.

Ġesu’ jgħid lil Martha li d-dixxiplu ma jesperjenzax il-mewt, imma jitwieled għall-forma ġdida ta’ ħajja. Jidħol fid-dinja ta’ Alla, u jkun jagħmel parti minn ħajja li mhix iktar suġġetta għal-limitazzjonijiet u l-mewt, bħal ma kien fid-dinja. Fil-perspettiva nisranija, mela, il-ħajja f’din id-dinja huwa bħal proċess tat-tqala u l-mewt hija verifikata minn min jibqa’ f’din id-dinja, mhux minn dak li jmut.

“Għalkemm nimxi f’wied mudlam, ma nibżax mill-ħsara għax inti miegħi”.

 


Id-Duluri ta’ Marija u r-realtà li għaddejjin minnha bħalissa

Ix-xena tal-Madonna taħt is-salib (Ġw. 19:25), hija xena iebsa ta’ omm tassisti għall-mewt ta’ binha. Marija, taħt is-salib qed tbati mhux biss minħabba l-mewt inġusta ta’ binha, imma hija mħassba dwar kif setgħet tirrikonċilja dak li kienet għaddejja minnu, dak li qed tara quddiemha, u dak li kien jingħad fuq binha Ġesù li kellu jkun is-Salvatur tad-dinja.

Il-kliem li Marija rċeviet fit-tħabbira tal-anġlu huma qawwijin ħafna: “Ara, inti se tnissel fil-ġuf u jkollok iben u semmieh Ġesù (Alla jsalva). Hu jkun kbir u jkun jissejjaħ Bin l-Għoli. Il-Mulej Alla jagħtih it-tron ta’ David missieru u jsaltan għal dejjem fuq dar Ġakobb, u ma jkunx hemm tmiem għas-saltna tiegħu.” (Lq. 1:31-33)

Marija tisma’ li dan hu l-Iben ta’ Alla. U li s-Saltna tiegħu ma jkollhiex tmiem. Imbagħad Marija tmur għand Eliżabetta u tisma’ kliem simili għal dak li wasslilha l-anġlu: “U minn fejn ġieni dan li omm il-Mulej tiegħi tiġi għandi.” (Lq. 1:43) “Iva, hienja dik li emmnet li jseħħ kulma bagħat jgħidilha l-Mulej.” (v.45)

Imma, wara li tisma’ dan kollu, meta jaslilha ż-żmien li twelled... Marija tagħmel esperjenza ta’ miżerja kbira. Marija twelled fi dwejra abbandunata, f’solitudni, u jkollha tpoġġi lil dan binha f’maxtura.

Ma jistax ikun li Marija qatt ma ħasbet, li dan l-iben, li kien Iben Alla l-Għoli, is-Salvatur tad-dinja, u l-eredi tat-tron ta’ David... kien ser ikollu xi twelid straordinarju. Imma mbagħad fil-fatt kellha twelldu f’sitwazzjoni ta’ miżerja assoluta. U allura kif kienet ser tasal tirrikonċilja dan kollu?

Iktar minn hekk, l-ewwel li żaru lil Ġesù tarbija, kienu r-ragħajja li f’dak iż-żmien ma kienu stmati xejn. Kienu meqjusin bħala briganti, u ma setgħux jidħlu fit-tempju jew fis-sinagogi. Imma kien propju lil din il-kategorija ta’ nies, ir-ragħajja, li Alla ħabbrilhom li kien twieled il-Messija, is-Salvatur. U allura l-ewwel żjara lil dan is-Salvatur li twieled, kellha ssir minn dawn in-nies fost l-iktar fqar tas-soċjetà ta’ dak iż-żmien. U Marija riedet tirrikonċilja l-kliem li semgħu r-ragħajja mingħand Alla dwar din it-tarbija, mal-ġrajja li fil-fatt kienet qed isseħħ... il-miżerja li kellu jitwieled fiha dan is-Salvatur.

Qatt ma nistgħu nimmaġinaw biżżejjed kemm kien diffiċli għal Marija li tkun taħt is-salib. Marija kienet taħt is-salib li fuqu kien hemm miktub: Dan huwa s-Sultan tal-Lhud. Marija ma setgħetx hemmhekk ma tiftakarx il-Kelma li kienet intqalitilha fit-tħabbira mill-anġlu: li kellu jkun fuq it-tron ta’ David. U issa l-uniku post li fuqu kellu miktub li huwa sultan huwa s-salib. Dan huwa t-tron li fuqu jinsab Kristu.

Meta ma’ Ġużeppi, Marija ppreżentat lil Ġesù fit-tempju, intqalilha li sejf għad jinfdilha qalbha, anzi l-ħajja tagħha. Is-sejf huwa xi ħaġa li taqta’, tissepara. Fl-Ittra lil-Lhud, dan is-sejf, ix-xabla, hija l-kelma: “Il-kelma ta’ Alla hi ħajja u qawwija, taqta’ aktar minn xabla b’żewġt ixfar; hija tinfed sa tifred minn xulxin ir-ruħ u l-ispirtu u l-ġogi u l-mudullun; u tgħarbel il-ħsibijiet u l-fehmiet tal-qalb.” (Lhud 4:12) Taħt is-salib, Marija ħasset dan is-sejf, din ix-xabla li taqta’.

Imma diġà fil-bidu tal-Evanġelju tiegħu, San Luqa għal darbtejn jgħid li “Marija, min-naħa tagħha, baqgħet tgħożż f’qalbha dawn il-ħwejjeġ kollha u taħseb fuqhom bejnha u bejn ruħha.” (Lq. 2:19 u Lq. 2:51) F’qalbha Marija kienet qed iġġorr xi ħaġa prezzjuża: ir-rikonċiljazzjoni bejn il-kliem li semgħet u l-ġrajjiet li kienet għaddejja minnhom. Kienet tipprova tirrikonċilja dan kollu flimkien.

Marija kienet f’konverżjoni kontinwa. Hija tirrapreżenta persuna li tħobb lil Alla, imma kontinwament tkun trid tmur lil hinn minnha nfisha. Riedet dejjem tirrikonċilja dak li dejjem tgħallmet fis-sinagoga fuq il-Messija, dak li tħabbrilha, u dak li issa kien qed jiġri madwarha.

Aħna llum imdorrijin naħsbu b’dan il-mod: li l-ewwel hemm l-idea, imbagħad skont dik l-idea, ir-realtà. Il-qawwa tagħna huwa l-proġett, il-programm li nkunu fassalna, imbagħad dan irid jikkorrispondi mal-istorja tagħna. Imma fil-fatt, fil-ħajja ma jiġrix hekk. Kieku kien hekk, konna nsiru l-iktar nies suppervi, għaliex l-affarijiet imorru kif ippjanajna aħna. U ma jistax jiġrilna xi ħaġa agħar spiritwalment milli nkunu suppervi.

Min jaf kemm kellna proġetti u pjanijiet u ideat għal dawn ix-xhur li għaddejjin minnhom, u issa kollox tar mar-riħ, għaliex spiċċajna magħluqin f’darna minħabba l-Covid-19. Spiċċajna beżgħanin, qalbna maqtugħa, ixxukkjati għaliex din mhix ir-realtà kif konna ħsibnieha aħna, qatt ma stennejnieha. Mhix kif nixtieqha, kif irridha jien... allura l-bniedem jitkisser. Hawn min qed jiddubita anke mill-imħabba t’Alla.

Marija turina l-maqlub ta’ din il-mentalità tagħna: mhux stenniet li r-realtà ssir skont il-Kelma, skont kif ħasbitha hi li ser tkun, imma ħalliet ir-realtà ġġegħelha tikkoreġi l-mod kif hi fehmet il-Kelma. Hija kellha dejjem tifhem il-kelma b’mod ġdid. U dan kienet tagħmlu l-ħin kollu. Dan għaliex il-ġrajjiet jibqgħu dawk li huma. Imma dawn il-ġrajjiet iwasslu lil Marija tifhem il-Kelma b’mod differenti.

Marija tiġi ppreżentata bħala persuna f’konverżjoni kontinwa. Il-mimlija bil-grazzja, bil-qawwa tal-Ispirtu s-Santu, kontinwament tifhem il-Kelma b’mod ġdid u b’din il-kelma tifhem ir-realtà.

San Pawl jgħidilna: “Aħna ma ħadniex l-ispirtu ta’ din id-dinja, imma l-Ispirtu ta’ Alla, biex nagħrfu d-doni li Alla għoġbu jagħtina.” (2 Kor. 2:12) Aħna bħal Marija, bil-qawwa tal-Ispirtu s-Santu, nistgħu nifhmu li r-realtà ta’ tbatija li ngħaddu minnha, anke jekk iebsa, tista’ tkun don prezzjuż:

It-tbatija hija prezzjuża għaliex turina aħna min aħna. Aħna m’aħniex “allat”, għalkemm nixtiequ nkunu hekk. Hi tqegħedna f’postna. Iddaħħalna fil-qies veru tagħna. Tedukana.

It-tbatija hija għażiża għaliex tgħallimna nistrieħu fuq dak li hu sod. Aħna li bnejna ħajjitna fuq ir-ramel tal-flus, tas-suċċess, nitgħallmu nistrieħu fuq il-blata li ma tiċċaqlaqx, il-ħellies li jifdi... il-karriera hija vojta, il-flus jispiċċaw, is-saħħa tmur, il-ħbieb ma ssibhomx, ir-raġel jew il-mara jmutu... Hu biss jibqa’.

It-tbatija hija teżor għax tista’ ġġegħelna ndawru għajnejna lejh. Tgħallimna nwerżqu għall-għajnuna. Tgħallimna niggranfaw miegħu. Abraham fis-salib tiegħu skopra li Alla jipprovdi. Pietru meta kien se jegħreq skopra li Ġesù jsalva. Aħna fit-tbatija nistgħu niskopru li Hu jimpurtah ħafna minna. Hu jaf sewwa u tajjeb kif joħroġ il-ġid mid-deni.

Marija wieqfa taħt is-salib tgħallimna dan kollu.

 


It-tielet Ħadd tar-Randan Sena A - Il-laqgħa mal-mara Samaritana (Ġwanni 4:5-42)

Ilma li jagħti l-ħajja

L-għatx tal-mara Samaritana huwa simbolu tal-bżonnijiet l-iktar profondi fil-bniedem: il-bżonn tal-paċi, ta’ l-imħabba, tas-serenita, tat-tama, tal-ferħ, tas-sinċerita u tal-bżonn ta’ Alla. Dawn huma il-bżonnijiet li kull bniedem jesperjenza.

L-ilma tal-bir jissimboliżża dak li jipprova jagħmel il-bniedem biex jaqta l-għatx, għatx li l-ebda ħaġa materjali ma tista tissodisfa.

L-ilma ħaj li Ġesu’ jwiegħed huwa tip ta’ ilma ieħor. Huwa l-Ispirtu ta’ Alla. Huwa l-imħabba li timla l-qalb. Dawk li jħallu lilhom infushom jitmexxew mill-Ispirtu ta’ Alla, jkollhom il-paċi u ma jkunu jeħtieġu xejn iktar.

 


© 2020 agostinjani.org. All Rights Reserved.