{"id":295,"date":"2017-07-19T11:53:47","date_gmt":"2017-07-19T09:53:47","guid":{"rendered":"https:\/\/dev.agostinjani.org\/malti\/riflessjonijiet-u-artikli\/prospero-cardinal-2\/il-grazzja-minn-san-pawl-sa-santu-wistin-2\/"},"modified":"2017-07-19T11:53:47","modified_gmt":"2017-07-19T11:53:47","slug":"il-grazzja-minn-san-pawl-sa-santu-wistin-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agostinjani.org\/mt\/riflessjonijiet-u-artikli\/prospero-cardinal-2\/il-grazzja-minn-san-pawl-sa-santu-wistin-2\/","title":{"rendered":"Il-Grazzja: minn San Pawl sa Santu Wistin"},"content":{"rendered":"<p>Kard. P. Prospero Grech, Agostinjan<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mill-qari tal-Evan\u0121elju nafu li \u0120es\u00f9 kien kollu \u0127niena mal-midinbin u l-morda, imma l-Fari\u017cej ma tantx kienu jin\u017clulu. G\u0127aliex? Dawn kienu meqjusin b\u0127ala qaddisa mill-poplu; kienu mhux biss i\u017commu l-kmandamenti ta\u2019Alla imma wkoll 613-il pre\u010bett ie\u0127or li kellhom x\u2019jaqsmu mal-ikel u \u0127wejje\u0121 o\u0127ra. Imma l-Fari\u017cew spiss kien mimli bih innifsu; kien ja\u0127seb li qieg\u0127ed jag\u0127mel rigal lil Alla bl-osservanzi tieg\u0127u. Mhux biss, imma kien marbut b\u2019tant kmandamenti li biex jikseb xi ftit libert\u00e0 kien jg\u0127awwe\u0121 il-li\u0121i kif kien jaqbillu. Hu \u010bar li mhux il-Fari\u017cej kollha kienu hekk, imma l-fari\u017cei\u017cmu nnifsu kien i\u0127ajrek g\u0127al din il-qag\u0127da.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 San Pawl kien Fari\u017cew qabel ma deherlu Kristu, u dejjem baqa\u2019 josserva l-li\u0121i ta\u2019 Mos\u00e8. Imma issa, fid-dawl tar-rivelazzjoni, fiehem li l-bniedem isir \u0121ust, ji\u0121ifieri jkollu relazzjoni ma\u2019 Alla kif jixraq, biss b\u0127ala don ming\u0127and il-Missier, permezz tas-sagrificcju ta\u2019 Kristu fuq is-salib. Fiehem ukoll li l-bniedem dg\u0127ajjef, min\u0127abba l-waqg\u0127a ta\u2019Adam, u li ma jistax i\u017comm il-kmandamenti ta\u2019 Alla ming\u0127ajr l-g\u0127ajnuna tal-grazzja tal-Ispirtu s-Santu li tag\u0127tih il-qawwa fil-volont\u00e0 biex jag\u0127mel it-tajjeb u jeg\u0127leb il-konkupixxenza li wiret ming\u0127and Adam (Rom 7-8).<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 It-tag\u0127lim ta\u2019 Pawlu ma setax \u0127lief jo\u0127loq problemi: jekk il-bniedem ma jistax jag\u0127mel it-tajjeb ming\u0127ajr il-grazzja, kif jista\u2019 jg\u0127id li g\u0127andu volont\u00e0 \u0127ielsa? X\u2019mertu g\u0127andu? Difatti, xi \u0127amsin sena wara mewt Pawlu bdew jidhru setet anjosti\u010bi li sostnew li \u010berti bniedmin jitwieldu spritwali, u jag\u0127mlu x\u2019jag\u0127mlu jsalvaw, o\u0127rajn materjali, u g\u0127al dawn ma hemmx tama, o\u0127rajn fin-nofs, mistednin iqumu mir-raqda tag\u0127hom biex jag\u0127rfu n-natura divina tag\u0127hom infushom.<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Naturalment dan it-tag\u0127lim innega l-libert\u00e0 tal-volont\u00e0 umana u g\u0127alhekk il-Padri tal-Knisja qamu kontra tieg\u0127u, spe\u010bjalment Ireneus ta\u2019 Lyon, Origene u Tertulljan. Dawna ma ca\u0127dux il-grazzja ta\u2019 Alla, Origen isej\u0127ilha providenza, imma l-a\u010b\u010bent fuq il-libert\u00e0 forsi wassal, fit-tmien tar-raba\u2019 seklu, g\u0127at-teolo\u0121ija ta\u2019 Pela\u0121ju.<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Dan u d-dixxipli tieg\u0127u qalu li d-dnub ta\u2019 Adam g\u0127amel \u0127a\u017cin biss lilu, kien biss e\u017cempju \u0127a\u017cin g\u0127al nislu. Il-bniedem jista\u2019 josserva l-li\u0121i ta\u2019 Alla bil-qawwa tar-rieda tieg\u0127u, ma kellux b\u017conn ta\u2019 grazzja\u00a0 interna, basta l-e\u017cempju tajjeb li tana \u0120es\u00f9 Kristu li miet fuq is-salib, u ftit ta\u2019 e\u017cortazzjoni.<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Santu Wistin irvella kontra tag\u0127lim b\u0127al dan. Lewwel nett g\u0127ax mill-esperjenza tat-taqbida morali li kien \u0127ass f\u2019\u0127ajtu nnifsu \u0127ass li qatt ma seta\u2019 jasal g\u0127all-konver\u017cjoni ming\u0127ajr l-g\u0127ajnuna ta\u2019 Alla li illuminatlu mo\u0127\u0127u u g\u0127enitu biex jirba\u0127 ir-rieda dg\u0127ajfa tieg\u0127u. Infatti, il-ktieb tal-Konfessjonijiet mhux \u0127a\u0121\u2019o\u0127ra minn innu g\u0127all-grazzja ta\u2019 Alla u g\u0127all-im\u0127abba li biha qajmu l-Mulej mill-waqg\u0127at kollha tieg\u0127u. U wkoll jekk il-mixja tieg\u0127u seta\u2019 jqeg\u0127idha fuq it-t\u0127e\u0121\u0121i\u0121 ta\u2019ommu Monika, din innifisha kienet grazzja.<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Imma Santu Wistin re\u0121a\u2019 qara sewwa l-Ittri ta\u2019 San Pawl lill-Galatin u lir-Rumani u nteba\u0127 li d-duttrina ta\u2019 Pela\u0121ju ma kinitx ha\u0121\u2019o\u0127ra mhux \u0127lief forma \u0121dida ta\u2019 dak li kien ikkumbatta Pawlu fi \u017cmienu. G\u0127alhekk kellu jistudja aktar fil-fond it-tag\u0127lim tal-Bibbja u tal-Knisja fuq ir-redenzjoni li \u0121abilna Kristu fuq is-salib u fuq id-duttrina tal-qawwa tal-Ispirtu s-Santu fir-ru\u0127. Fiehem li a\u0127na nir\u010bievu kulma g\u0127andna minn Alla g\u0127ax dg\u0127ajfin wisq biex nistg\u0127u nag\u0127tuh xi \u0127a\u0121a. U kull don ta\u2019 Alla kien meqjus g\u0127al kull bniedem mill-eternit\u00e0.<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Allura fejn tispi\u010b\u010ba l-libert\u00e0 tal-bniedem? \u0126afna \u0127aduha kontra Santu Wistin fuq il-problema tal-libert\u00e0 u tal-predestinazzjoni; imma dan il-qaddis u teologu dejjem insista li anki ta\u0127t il-grazzja, il-bniedem dejjem jibqa\u2019 \u0127ieles li jg\u0127id iva jew le lil Alla. Il-bniedem huwa liberu li jag\u0127mel il-\u0127a\u017cin u t-tajjeb, imma biex jitla\u2019 t-telg\u0127a tat-tajjeb ma jag\u0127milhiex wa\u0127du ming\u0127ajr li Alla jimbuttah, g\u0127alkemm g\u0127andu jisforza biex jimxi b\u2019ri\u0121lejh stess. Il-merti li jaqla\u2019 b\u2019dil-mixja mhux \u0127lief don ta\u2019 Alla. \u0126ajtu g\u0127andha tkun biss innu ta\u2019 ringrazzjament!\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kard. P. Prospero Grech, Agostinjan \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mill-qari tal-Evan\u0121elju nafu li \u0120es\u00f9 kien kollu \u0127niena mal-midinbin u l-morda, imma l-Fari\u017cej ma tantx kienu jin\u017clulu. G\u0127aliex? Dawn kienu meqjusin b\u0127ala qaddisa mill-poplu; kienu mhux biss i\u017commu l-kmandamenti ta\u2019Alla imma wkoll 613-il pre\u010bett ie\u0127or li kellhom x\u2019jaqsmu mal-ikel u \u0127wejje\u0121 o\u0127ra. Imma l-Fari\u017cew spiss kien mimli bih innifsu; kien ja\u0127seb li qieg\u0127ed jag\u0127mel rigal lil Alla bl-osservanzi tieg\u0127u. Mhux biss, imma kien marbut [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2186,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[120],"tags":[],"class_list":["post-295","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-prospero-cardinal-2"],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/i0.wp.com\/agostinjani.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/20210808_-_walk.jpg?fit=800%2C450&ssl=1",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/i0.wp.com\/agostinjani.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/20210808_-_walk.jpg?resize=150%2C150&ssl=1",150,150,true],"medium":["https:\/\/i0.wp.com\/agostinjani.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/20210808_-_walk.jpg?fit=300%2C169&ssl=1",300,169,true],"medium_large":["https:\/\/i0.wp.com\/agostinjani.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/20210808_-_walk.jpg?fit=768%2C432&ssl=1",768,432,true],"large":["https:\/\/i0.wp.com\/agostinjani.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/20210808_-_walk.jpg?fit=800%2C450&ssl=1",800,450,true],"1536x1536":["https:\/\/i0.wp.com\/agostinjani.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/20210808_-_walk.jpg?fit=800%2C450&ssl=1",800,450,true],"2048x2048":["https:\/\/i0.wp.com\/agostinjani.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/20210808_-_walk.jpg?fit=800%2C450&ssl=1",800,450,true],"gform-image-choice-sm":["https:\/\/i0.wp.com\/agostinjani.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/20210808_-_walk.jpg?resize=300%2C300&ssl=1",300,300,true],"gform-image-choice-md":["https:\/\/i0.wp.com\/agostinjani.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/20210808_-_walk.jpg?resize=400%2C400&ssl=1",400,400,true],"gform-image-choice-lg":["https:\/\/i0.wp.com\/agostinjani.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/20210808_-_walk.jpg?resize=600%2C450&ssl=1",600,450,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Fr David Cortis","author_link":"https:\/\/agostinjani.org\/mt\/author\/frdavidc\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Kard. P. Prospero Grech, Agostinjan \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mill-qari tal-Evan\u0121elju nafu li \u0120es\u00f9 kien kollu \u0127niena mal-midinbin u l-morda, imma l-Fari\u017cej ma tantx kienu jin\u017clulu. G\u0127aliex? Dawn kienu meqjusin b\u0127ala qaddisa mill-poplu; kienu mhux biss i\u017commu l-kmandamenti ta\u2019Alla imma wkoll 613-il pre\u010bett ie\u0127or li kellhom x\u2019jaqsmu mal-ikel u \u0127wejje\u0121 o\u0127ra. Imma l-Fari\u017cew spiss kien mimli bih innifsu;&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agostinjani.org\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/295","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/agostinjani.org\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/agostinjani.org\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agostinjani.org\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agostinjani.org\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=295"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/agostinjani.org\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/295\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agostinjani.org\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agostinjani.org\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/agostinjani.org\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/agostinjani.org\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}